Runner’s High Là Gì? Cảm Giác Hưng Phấn Khi Chạy Bộ

Có những lúc đang chạy, bạn bỗng cảm thấy cơ thể nhẹ hơn, tinh thần thoải mái và việc tiếp tục chạy trở nên dễ dàng hơn. Trạng thái này thường được cộng đồng chạy bộ gọi là Runner’s High, nhưng không phải runner nào cũng trải nghiệm giống nhau.

Trong bài viết này, TikPik sẽ giúp bạn hiểu Runner’s High là gì, cảm giác này biểu hiện ra sao, vì sao nó có thể xuất hiện khi chạy bộ, vai trò của endorphin và endocannabinoid, cũng như khi nào trạng thái này thường xuất hiện và kéo dài bao lâu.

Runner’s High là gì?

Runner’s High là trạng thái hưng phấn, dễ chịu và thư giãn tạm thời mà một số người có thể cảm nhận trong hoặc sau khi chạy bộ, đặc biệt khi vận động sức bền được duy trì liên tục. Trạng thái này thường đi kèm cảm giác tinh thần thoải mái hơn, bớt lo âu và giảm cảm nhận khó chịu hoặc đau trong thời gian ngắn.

Runner’s High không nhất thiết phải là cảm giác hưng phấn rất mạnh. Với một số runner, trạng thái này có thể biểu hiện nhẹ hơn, chẳng hạn tâm trí trở nên thoải mái, nhịp chạy có cảm giác tự nhiên và việc tiếp tục vận động trở nên dễ chịu hơn.

Tuy nhiên, không phải cứ chạy lâu hoặc chạy đủ một cự ly nhất định là sẽ có Runner’s High. Đây là trải nghiệm mang tính cá nhân và không phải runner nào cũng cảm nhận được. Vì vậy, cảm giác vui vì hoàn thành buổi chạy, đạt mục tiêu hay cải thiện thành tích cũng không tự động được xem là Runner’s High.

Runner’s High có cảm giác như thế nào?

Runner’s High không có một biểu hiện giống nhau ở tất cả mọi người. Một số runner cảm nhận khá rõ sự thay đổi về tâm trạng, trong khi ở người khác cảm giác này nhẹ hơn. Những biểu hiện thường được nhắc đến gồm hưng phấn, thư giãn, giảm lo âu và giảm cảm nhận đau hoặc khó chịu trong thời gian ngắn.

Cảm giác hưng phấn và dễ chịu

Runner có thể cảm thấy tinh thần phấn chấn, vui vẻ hoặc nhẹ nhõm hơn khi đang chạy hoặc sau khi kết thúc buổi chạy. Một số người còn mô tả trạng thái vận động trở nên trôi chảy hơn, ít bị phân tâm bởi cảm giác nặng nề của buổi tập.

Mức độ hưng phấn này không nhất thiết phải rất mạnh. Đôi khi, Runner’s High chỉ đơn giản là cảm giác tâm trạng tốt lên rõ rệt và việc tiếp tục chạy trở nên dễ chịu hơn so với trước đó.

Cảm giác thư giãn và giảm lo âu

Runner’s High cũng có thể đi kèm cảm giác bình tĩnh và ít căng thẳng hơn. Đây là lý do trạng thái này không chỉ được mô tả bằng sự hưng phấn mà còn gắn với cảm giác thư giãn sau một khoảng thời gian vận động sức bền.

Tuy nhiên, mức độ thay đổi tâm trạng khác nhau giữa từng người và từng buổi chạy. Không phải cứ cảm thấy thư giãn sau khi tập là đã trải nghiệm Runner’s High.

Giảm cảm nhận đau và khó chịu tạm thời

Một đặc điểm khác thường được nhắc đến là cảm giác đau hoặc khó chịu khi vận động có thể giảm tạm thời. Runner có thể thấy cơ thể vẫn đang làm việc nhưng những cảm giác khó chịu trở nên ít nổi bật hơn trong một khoảng thời gian.

Điều này không có nghĩa cơ thể đã hết mệt hoặc mọi cơn đau đều có thể bỏ qua. Nếu xuất hiện đau nhói, đau tăng dần, chóng mặt hoặc dấu hiệu bất thường, runner vẫn nên giảm cường độ hoặc dừng chạy thay vì cố tiếp tục chỉ vì đang cảm thấy dễ chịu hơn.

Vì sao chạy bộ có thể tạo ra Runner’s High?

Runner’s High không xuất hiện chỉ vì một chất duy nhất trong cơ thể. Khi chạy bộ đủ lâu, cơ thể và não bộ có nhiều thay đổi cùng lúc, từ cách cảm nhận đau đến tâm trạng và mức độ căng thẳng. Một trong những cơ chế đang được chú ý nhiều là hệ endocannabinoid.

Endocannabinoid là những chất do cơ thể tự tạo ra, có liên quan đến tâm trạng, cảm giác thư giãn và cách cơ thể cảm nhận đau. Trong đó, anandamide là một chất thường được nghiên cứu khi nói về Runner’s High. Sau khi vận động aerobic, lượng anandamide có thể tăng lên và điều này được ghi nhận cùng với cảm giác dễ chịu hơn, bớt lo âu và giảm cảm nhận đau ở một số người.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng chỉ cần anandamide tăng là Runner’s High chắc chắn xuất hiện. Trạng thái này nhiều khả năng là kết quả của nhiều phản ứng cùng diễn ra trong cơ thể.

Endorphin khi chạy bộ có tạo ra Runner’s High không?

Endorphin từ lâu thường được xem là nguyên nhân chính tạo ra cảm giác hưng phấn khi chạy. Điều này không hoàn toàn sai, vì endorphin có liên quan đến cách cơ thể phản ứng với đau và căng thẳng khi vận động.

Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy Runner’s High không thể giải thích chỉ bằng endorphin. Trong một số nghiên cứu, người chạy vẫn cảm thấy hưng phấn hơn và bớt lo âu sau khi chạy ngay cả khi tác động của hệ opioid trong cơ thể bị hạn chế.

Vì vậy, cách hiểu phù hợp hơn là: endorphin có thể góp phần vào Runner’s High, nhưng không phải là yếu tố duy nhất. Hệ endocannabinoid cùng nhiều phản ứng khác của cơ thể cũng có thể tham gia tạo nên trạng thái này.

Runner’s High thường xuất hiện khi nào và kéo dài bao lâu?

Không có một mốc thời gian hay cự ly cố định để Runner’s High xuất hiện. Trạng thái này thường được ghi nhận khi cơ thể vận động sức bền liên tục trong một khoảng thời gian nhất định, nhưng thời điểm cảm nhận có thể khác nhau giữa từng runner.

Runner’s High xuất hiện sau bao lâu chạy bộ?

Hiện chưa có cơ sở để khẳng định chạy 20, 30 hay 45 phút sẽ chắc chắn tạo ra Runner’s High. Trong một nghiên cứu trên người, cảm giác hưng phấn tăng và mức lo âu giảm sau 45 phút chạy ở cường độ vừa, nhưng đây là điều kiện của nghiên cứu chứ không phải mốc chuẩn áp dụng cho tất cả runner.

Vì vậy, thay vì dựa vào số phút hoặc số kilomet, nên hiểu Runner’s High là phản ứng có thể xuất hiện khi cơ thể duy trì vận động sức bền đủ lâu và phù hợp với khả năng của từng người.

Cường độ chạy có ảnh hưởng đến Runner’s High không?

Cường độ vận động có thể ảnh hưởng đến những phản ứng liên quan đến Runner’s High. Các bằng chứng hiện có cho thấy vận động sức bền ở cường độ vừa thường tạo ra phản ứng endocannabinoid rõ hơn, nhưng mức độ phản ứng vẫn có thể khác nhau ở từng người.

Điều này không có nghĩa runner phải cố chạy theo một pace cố định. Mức cường độ phù hợp sẽ khác nhau tùy thể lực mỗi người, và chạy nhanh hơn cũng không làm Runner’s High dễ xuất hiện hơn.

Runner’s High kéo dài bao lâu?

Runner’s High là trạng thái tạm thời và hiện chưa có một khoảng thời gian cố định áp dụng cho tất cả mọi người. Một số runner có thể cảm nhận trạng thái này ngay khi đang chạy, trong khi người khác chỉ nhận ra sau khi kết thúc buổi chạy.

Cảm giác này mạnh hay nhẹ và kéo dài bao lâu sẽ khác nhau ở mỗi người và từng buổi chạy.

Có phải ai chạy bộ cũng trải nghiệm Runner’s High?

Runner’s High không phải là trải nghiệm mà runner nào cũng gặp, ngay cả khi chạy cùng một thời gian hoặc cường độ. Cảm giác này có thể rõ ở người này nhưng rất nhẹ, thậm chí không xuất hiện ở người khác.

Sự khác biệt có thể liên quan đến cách cơ thể mỗi người phản ứng với vận động, nền tảng tập luyện và trạng thái trong từng buổi chạy. Một nghiên cứu theo dõi runner sau 60 phút chạy ngoài trời cũng ghi nhận mức thay đổi tâm trạng và endocannabinoid không hoàn toàn giống nhau giữa các nhóm người tham gia.

Vì vậy, không trải nghiệm Runner’s High không có nghĩa bạn chạy chưa đủ lâu, tập chưa đúng hoặc buổi chạy không mang lại lợi ích. Runner vẫn có thể cảm thấy tinh thần tốt hơn, giảm căng thẳng và tận hưởng buổi chạy mà không xuất hiện trạng thái Runner’s High rõ rệt.

Runner’s High khác gì cảm giác vui sau khi chạy?

Runner’s High không giống hoàn toàn với cảm giác vui hoặc hài lòng sau một buổi chạy. Runner có thể thấy tâm trạng tốt hơn vì vừa hoàn thành mục tiêu, đạt thành tích mới hoặc đơn giản là có một buổi tập dễ chịu. Trong khi đó, Runner’s High thường được nhắc đến như một trạng thái rõ hơn, có thể xuất hiện ngay trong lúc chạy hoặc sau khi chạy.

Vì vậy, cảm thấy vui sau khi chạy chưa chắc đã là Runner’s High. Đây là hai trải nghiệm có thể cùng xuất hiện, nhưng không nên xem là một.

Có thể chủ động tạo ra Runner’s High không?

Không có cách nào đảm bảo Runner’s High sẽ xuất hiện trong một buổi chạy. Đây là phản ứng khác nhau ở mỗi người, nên việc cố chạy đủ một số kilomet, giữ một pace nhất định hay tăng tốc độ không đồng nghĩa bạn sẽ đạt được trạng thái này.

Các nghiên cứu cho thấy những phản ứng liên quan đến Runner’s High thường được ghi nhận khi vận động aerobic được duy trì liên tục, đặc biệt ở cường độ vừa. Nói đơn giản, đó thường là mức vận động bạn có thể duy trì trong một khoảng thời gian thay vì phải gắng sức tối đa.

Vì vậy, nếu muốn tăng khả năng trải nghiệm Runner’s High, điều quan trọng hơn là xây dựng sức bền và chọn cường độ phù hợp với thể lực. Không nên cố chạy nhanh hơn hoặc kéo dài buổi tập chỉ để tìm cảm giác hưng phấn, vì Runner’s High không phải thước đo cho chất lượng của một buổi chạy.

Câu hỏi thường gặp về Runner’s High

Phải chạy bao nhiêu km mới có Runner’s High?

Không có một cự ly cố định. Runner’s High không phụ thuộc đơn giản vào số kilomet đã chạy mà còn liên quan đến thời gian vận động, cường độ và phản ứng của từng người. Vì vậy, chạy đủ 5 km, 10 km hay một cự ly cụ thể không đảm bảo trạng thái này sẽ xuất hiện.

Người mới chạy bộ có thể trải nghiệm Runner’s High không?

Có thể, nhưng không có mốc tập luyện nào đảm bảo người mới sẽ trải nghiệm Runner’s High. Khi thể lực và khả năng duy trì vận động được cải thiện, runner có thể chạy liên tục lâu hơn, nhưng việc Runner’s High có xuất hiện hay không vẫn khác nhau ở mỗi người.

Runner’s High có chỉ xảy ra khi chạy bộ không?

Không nhất thiết. Những cảm giác tương tự cũng có thể xuất hiện khi thực hiện các hoạt động sức bền khác, đặc biệt là vận động aerobic được duy trì liên tục. Tuy nhiên, thuật ngữ Runner’s High được sử dụng phổ biến nhất khi nói về chạy bộ.

Runner’s High có phải dấu hiệu của một buổi chạy hiệu quả không?

Không. Runner’s High không phải tiêu chí để đánh giá một buổi chạy có hiệu quả hay không. Một buổi tập vẫn có thể mang lại lợi ích về sức bền, thể lực và tinh thần dù runner không trải nghiệm trạng thái này.

Runner’s High có giống trạng thái flow khi chạy không?

Không hoàn toàn. Flow là trạng thái tập trung cao độ vào hoạt động đang thực hiện, còn Runner’s High thường được nhắc đến với cảm giác hưng phấn, thư giãn và giảm khó chịu khi vận động. Hai trạng thái có thể xuất hiện cùng lúc nhưng không phải là một.

Kết luận

Runner’s High là trạng thái hưng phấn và thư giãn mà một số người có thể cảm nhận khi chạy bộ. Trạng thái này không xuất hiện ở tất cả runner và cũng không có một mốc thời gian hay cự ly cố định để đạt được.

Điều quan trọng vẫn là duy trì việc chạy bộ phù hợp với thể lực và tận hưởng những thay đổi tích cực mà quá trình tập luyện mang lại. Bạn có thể khám phá thêm các giải chạy và sự kiện trên TikPik để tìm thêm mục tiêu cho hành trình chạy của mình.